Có những cuốn sách ta đọc để biết một câu chuyện. Có những tác phẩm ta đọc để hiểu một thời đại, một xã hội, một con người. Nhưng cũng có những trang văn, khi được đọc đủ chậm và đủ sâu, có thể khiến ta bất ngờ nhận ra rằng điều mình đang khám phá không chỉ là số phận của một nhân vật xa lạ, mà còn là những góc khuất vẫn âm thầm tồn tại trong chính mình.

James Joyce Reading Club được hình thành từ niềm tin rằng văn học hư cấu không chỉ là một hình thức giải trí, càng không phải là một tập hợp những văn bản được viết ra để người đọc ghi nhớ cốt truyện, học thuộc ý nghĩa hay tìm kiếm một đáp án được xem là đúng. Văn học, trong chiều sâu của nó, là một con đường giúp con người bước ra khỏi giới hạn của cái nhìn quen thuộc, đi vào thế giới của người khác, sống tạm thời trong một cuộc đời khác và từ đó trở về nhìn lại chính mình bằng một đôi mắt mới.

Câu lạc bộ hướng tới việc xây dựng một cộng đồng đọc sâu các tác phẩm văn học kinh điển của thế giới và Việt Nam, đặc biệt chú trọng thể loại truyện ngắn. Mỗi buổi đọc không phải là một lớp học văn theo nghĩa thông thường, không phải nơi một người đứng trên bục giảng và giải thích cho những người còn lại rằng tác phẩm “thực sự muốn nói gì”. Ở đây không có một cách hiểu duy nhất được áp đặt lên văn bản, không có sự phân chia cứng nhắc giữa người hiểu đúng và người hiểu sai, giữa tiếng nói của chuyên gia và cảm nhận của người đọc bình thường.

Mỗi người bước vào tác phẩm bằng vốn sống, ký ức, tổn thương, niềm vui và những câu hỏi riêng của mình. Bởi vậy, cùng một câu chuyện nhưng mỗi người có thể nhìn thấy một thế giới khác. Điều người này nhận ra trong sự im lặng của nhân vật có thể hoàn toàn khác với điều người kia cảm nhận. Một chi tiết tưởng như vô nghĩa đối với người này có thể chạm tới một ký ức sâu kín của người khác. Văn bản không thay đổi, nhưng người đọc thì luôn khác nhau, và chính sự khác nhau ấy làm cho tác phẩm tiếp tục sống.

Mục tiêu sâu xa nhất của James Joyce Reading Club là trả lại đôi mắt cho người đọc.

Không phải đôi mắt đã quen nhìn thế giới qua những kết luận có sẵn, những lời giảng giải có sẵn hay những phán xét được số đông lặp lại, mà là đôi mắt có khả năng dừng lại, quan sát, nghi ngờ, cảm nhận và tự mình tìm kiếm ý nghĩa. Người đọc được khuyến khích bước vào thế giới của nhân vật bằng sự tò mò thay vì phán xét, bằng lòng trắc ẩn thay vì kết tội, bằng câu hỏi thay vì một đáp án vội vàng.

Bởi trước khi trở thành một người tốt hay một kẻ xấu, một người dũng cảm hay yếu đuối, một người trung thực hay dối trá, mỗi nhân vật văn học trước hết là một con người đang sống giữa những giới hạn của hoàn cảnh, lịch sử, giáo dục, bản năng và vô thức. Khi nhìn sâu vào những giới hạn ấy, chúng ta không chỉ hiểu nhân vật hơn mà còn bắt đầu hiểu chính con người, hiểu xã hội và hiểu những sức mạnh vô hình đang điều khiển đời sống của mình.